Vandaag gaat het over zouden.

In kranten, op radio en televisie, in boeken en tijdschriften en via allerlei vormen van social media (inclusief mawovrij ☺) trekt dagelijks een alarmerend lange stoet van deskundigen voorbij die ons op de hoogte willen brengen van hun analyses inzake de vele problemen van onze tijd. Problemen die zij overigens graag aanduiden als ‘problematieken’. Dit om de ernst van hun onderwerp en de waarde van hun betoog nog wat op te krikken. Wat mij opvalt, is dat de oplossingen die zij vervolgens presenteren in de meeste gevallen mager afsteken bij de analyse. Zo heb ik bijvoorbeeld over ‘burgerschap en democratie’ een stapel zeer geleerde boeken gelezen en daarin gele briefjes gestoken als er een oplossing in zicht kwam. Bijna zonder uitzondering stak dat briefje in de laatste paar pagina’s. In onze complexe samenleving regeert het ‘zouden’. ‘Inzake de zorg zou er meer aandacht moeten worden besteed aan…’ ‘Maatregelen van de overheid zouden in het onderwijs kunnen bijdragen aan...’ ‘Zouden we niet moeten overgaan tot…?’ Deerniswekkend is hier niet alleen de vaagheid, maar vooral de verleden tijd. Van het nog enigszins aansporende ‘zullen’ is men in arren moede massaal overgestapt op ‘zouden’. Ja, zo komen we er nooit.